مبلمان شهری، انواع و تاثیرگذاری آن

در زندگی شهری امروز به ندرت می توان کسی را یافت که به طریقی با مبلمان شهری سر و کار نداشته باشد. ایستگاه اتوبوس، باجه بلیط فروشی، نیمکت پارک یا تابلوی راهنمایی و رانندگی همگی از انواع مبلمان شهر هستند که هر روز دیده می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند. مبلمان شهری بخش زیادی از فعالیت ها در شهر را سامان می دهد و باعث بالا رفتن کیفیت استفاده از شهروندان از خیابان ها، میادین، پارک ها و عرصه های دیگر شهری می شود.

city_furnitureبه طور کلی وظیفه هدایت، کنترل، امنیت، ارتباط، راحتی، تبلیغات ، تزئین و تفریح در سطح شهر و خیابان بر عهده مبلمان شهری است.   اما در شهرهای ما چه می گذرد؟ خودروهای سبک و سنگین در شرایط نابسامان حمل و نقل شهری بر سر فضا با پیادگان به رقابت می پردازند. چراغ های راهنمایی رانندگی با تابلوها و تبلیغات شهری با هم در ستیز و تناقض قرار دارند. مغازه ها و مکان های مختلف برای جلب نظر رهگذران با انواع تابلوهای برجسته و ناهماهنگ در پی جذب مشتریان به هر شیوه ای هستند. ایستگاه اتوبوس، صندلی، نیمکت، پارکومتر و تلفن همگانی بیشتر از سودی که می رسانند برای تردد پیادگان در پیاده روها مزاحمت ایجاد می کند. به این ترتیب معجون درهم و برهمی به دست می آید که در آشفتگی شدید به سر خواهد برد. اگر به این جنگل آشفته سیم های برق، اتوبوس های کثیف و در حال انفجار، چراغ های نامناسب عمومی را هم اضافه کنیم، آن هنگام است که باید خیابان را به انبار بسیار بزرگی از کالاهای بسیار ضروری اما فاقد طراحی مناسب تعبیر نمود.

نکته دیگر، عدم هماهنگی و واحد نبودن دست اندرکاران طراحی و اجرا و نصب و نظارت بر سیمای خیابان است. سازمان متولی علایم راهنمایی رانندگی، وسایل ارتباطی مانند پست و تلفن، طراحی ایستگاه ها و باجه های شهری، نیمکت ها، زباله دان ها و … هر یک جدای از دیگری مشغول طراحی و ساخت این مبلمان هستند. مجموعه های دیگر طرح های مذکور را نصب می کنند. حتی یک مغازه دار ساده هم می تواند طرح تابلوی مورد نظر خود را به هر اندازه که بخواهد بر بدنه ساختمان خویش در حاشیه خیابان نصب کند.

هیچ مبلمانی حتی با بهترین طرح هم از نظارت بر اجرا و نگهداری بی نیاز نمی باشد. برای ارتقای کیفیت، گزینشی دقیق و محتاطانه در جزئیات، جانمایی، نصب و نگهداری و نظافت با توجه به خصوصیات محیط ضروری است. شهر یک اثر هنری بزرگ است که آفرینندگانی به وسعت شهروندان دارد. هدف غایی یک شهر ایجاد محیطی خلاق و پرورنده برای مردمی است که در آن زندگی می کنند. چنین محیطی با دگرگونی بسیار، آزادی انتخاب را به افراد می بخشد و زمینه خلاقیت را فراهم می سازد.

عمده ترین ویژگی مبلمان شهری کاربرد عام آن است. این گروه از محصولات بیش از هر چیز دیگر با توده مردم ارتباط مستقیم دارد و بدین لحاظ موضوع طراحی، ساخت، نصب و نظارت بر آنها به مطالعه عمیق و دقیق نیاز دارد. به عنوان مثال در شهری مانند تهران با 615 کیلومتر مربع و نزدیک به 9 میلیون نفر جمعیت، بررسی های اجتماعی و فرهنگی هستند که مسیر طراحی تا نصب را مشخص می کند. همچنین تاثیرات اقلیمی مقدار و شدت نیاز، کیفیت و کمیت خدمات و تعمیر و نگهداری بسیار حائز اهمیت می باشند.

مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل ، اشیاء، دستگاهها، نمادها، خرده بناها، فضاها و عناصری گفته می شود که چون در شهر و در خیابان و در کل در فضای باز نصب شده اند و استفاده عمومی دارند. برای این مجموعه کاربردهای زیر را می توان متصور شد:

  • تعیین جهت و ارائه اطلاعات به شهروندان ( تابلوهای راهنما، پلاک ها و …)
  • ارائه مقررات ( تابلوهای توقف، ممنوعیت توقف و…)
  • توزیع یا جمع آوری کالا یا محصولات ( صندوق پست و…)
  • مراقبت از تجهیزات مخصوص به خدمات راهداری
  • حفاظت (نرده، حصار و…)
  • استراحت یا پناهگاه (نیمکت، سر پناه و…)
  • بازی کودکان
  • روشنایی
  • نمادهای فرهنگی (تندیس ، سمبل و…)
  • ثبت ( پارکومتر)
  • مصرف مواد خوراکی( کیوسک غذا، …)
  • ارائه خدمات بهداشتی ( بهداری و…)

به مجموعه های فوق می توان انواع دسترسی های شهری ، فضای سبز، وسایل ایمنی و محوطه سازی را نیز اضافه کرد. به تعبیر دیگر، این تجهیزات اصولاً عناصری است که در معرض دید عمومی قرار دارند و در المانهای اصلی شهر به کار گرفته می شوند. تصویری که استقرار مبلمان شهری به دست می دهد باید چیزی غیر از انبوه اشیاء و وسایل در هم و برهم باشد. باید توجه داشت که هماهنگ کردن اجزای مبلمان شهری همیشه ساده تر از هماهنگ کردن مردم و رفتارهای عمومی آنهاست.

ارائه دیدگاه غیرفعال است